Sanering centrum

Tussen 1600 en 1800 ontstonden in en rondom het historische centrum talrijke huizen uit Frankisch vakwerk, die beeldbepalend voor de nauwe straatjes en hoeken in de plaats waren en een stemming van harmonie en geborgenheid uitstraalden.
Maar reeds omstreeks 1800 ontstond daarover een andere opvatting. De landsheren vonden het vakwerk vaak boers en als iets van het platteland en vaardigden voorschriften uit, die het bepleisteren van het vakwerk vorderden. Deels ontstond in deze tijd nog vakwerk, maar dit werd overwegend direct overgepleisterd.

In Herrstein begon het bepleisteren van de bestaande vakwerkgevels eerst aan het begin van de 20ste eeuw. De huizen hadden deels neoclassicistische gevels, waarvan de ornamenten voor het bepleisteren deels werden afgeslagen. Na de Tweede Wereldoorlog werden de historische huizen van cement- en kunststofkalk, alsook eternietplaten, voorzien. En aldus onderscheidde Herrstein zich nauwelijks van de talrijke plaatsen in de omgeving.
Veel huisbezitters zouden bereid zijn geweest de dure restauarties uit te voeren, maar helaas stonden op dit tijdstip nauwelijks noemenswaardige middelen voor de monumentenzorg ter beschikking. Daardoor ging de negatieve ontwikkeling onverminderd door.

Met het herstel van de conjunctuur na de oliecrisis van 1973 ontstond er voor het eerst de mogelijkheid, huiseigenaars wezenlijk bij hun bemoeienissen rondom de restauratie van hun huizen te ondersteunen. Het arbeidsbureau stelde de districtsgemeente, in het kader van de ABM (werkgelegenheidsbevorderende maatregelen), arbeidskrachten ter beschikking die de restauratiewerkzaamheden konden uitvoeren. Door het wegvallen van de loonkosten, die ongeveer een derde van de totale kosten uitmaken, konden de maatregelen door de huiseigenaars, die alleen nog de materiaalkosten moesten dragen, worden gefinanceerd.

Begonnen werd met het Haus Hermann Weber naast de klokketoren. Verbaasd zagen de bewoners, wat voor een mooie gevel decennia lang achter het onooglijke pleisterwerk verborgen was geweest.
Problemen met de restauratiemethoden en met bepalen van het geschikte kleurmateriaal konden spoedig worden opgelost. Andere huiseigenaren waren – eerst nog aarzelend –geïnteresseerd. Maar er waren meer omvattende en tijdrovende voorlichtingsgesprekken nodig, om hen beetje voor beetje van de maatregelen te overtuigen.

Steeds weer kon daarbij worden vastgesteld, dat de aarzeling in het begin zeer snel was overwonnen, zodra de gevel was blootgelegd en de schoonheid van het vakwerkhuis duidelijk werd. Met het voortschrijden van de restauratiewerkzaamheden bezit het historische centrum weer zijn vroegere functie als middelpunt van de plaats. Hij trekt steeds meer mensen, in het bijzonder vele vakantiegangers en buitenlandse bezoekers, alsook in toenemende mate kunstenaars, aan.
Voor de bewoners betekent dit een nieuw levensgevoel. Zij wonen niet meer in oude huizen, maar in huizen, die een waarde hebben, die een nog zo modern huis niet kan verkrijgen.
Op alle historische gebouwen lichten kleine, uit smeedijzer gemaakte bordjes de geschiedenis en de betekenis van de individuele bouwwerken toe.
Dat werd eveneens voor de gerestaureerde vakwerkhuizen van toepassing. Daarenboven bieden aan de stijl aangepaste zitgroepen, die op verschillende romantische plekjes werden ingevoegd, plekken om zich te treffen en te verblijven voor zowel bewoners als bezoekers.
Het doel van de bemoeienissen was en is hier een plaats te creëren, die door zijn idylle en zijn gezelligheid, de door de alledaagse stress betroffen mensen uitnodigt om hier te verblijven en hen behalve de bezienswaardigheden ambiente en goede stemming biedt.

In 1983 werd Herrstein door de EUROPA NOSTRA, een internationale vereniging van clubs ter bescherming van culturele en natuurmonumenten in Europa, met een DIPLOMA en op 17 maart 1988 door de Europese Unie en de Raad van Europa met het DIPLOMA OF MERIT voor "de uitstekende restauratie van grote historische betekenis in een gemeente, die bijna een volmaakt beeld van de structuren uit het verleden oproept" gehuldigd.

Daarop zijn alle bewoners van ons kleine mooie plaatsje bijzonder trots ...